محمد على حاجيلو

120

ريشه هاى تاريخى تشيع در ايران ( فارسى )

تا اين زمان حسن صباح به بسيارى از شهرهاى ايران رفته بود و در برخى از آنها به مدت طولانى زندگى كرده بود . برخى از اين شهرها مانند رى و اصفهان از قديم مركز اسماعيليان بود و در برخى ديگر مانند كرمان ، يزد ، دامغان ، سارى و قزوين حسن صباح اسماعيليه را گسترش داد . « 1 » به جز شهرها ، حسن صباح به بسيارى از ايالات مانند آذربايجان ، خوزستان و مازندران ، گرگان ، استرآباد و ديلم و روستاهاى كشور نظير ، شهرياركوه ، ترز ، سرحد ، چناشك ، دنباوند ، خواررى ، اشكور و اندج رود رفت « 2 » و گسترهء فعاليت وى واقعا گسترده بود ، پس از تسخير الموت به دست حسن صباح ، فعاليت اسماعيليان وارد مرحله‌اى تازه شد و فعاليت آنان به شكل خيزشهايى بر ضد سلجوقيان ، مبارزه مسلحانه با آنان ، تسخير دژها در جايگاههاى پراكنده كشور و گسترش حكومت خويش بر بخشهاى پيرامون آن و برقرارى قوانين اجتماعى و اقتصادى ويژه و نيز ترور دشمنان سرشناس آنان درآمد . متأسفانه در منابع ترتيب تسخير دژهاى كهن و ساختن دژهاى نوين به شكلى گسترده آورده نشده است . حسن صباح با پيش‌بينى مبارزهء ناگزير با سلجوقيان در استوار كردن پيرامون الموت شتاب داشت . نخستين حمله عليه اسماعيليان الموت توسط يوريون تاش ، يكى از اميران ملكشاه سلجوقى آغاز شد . وى حمله‌هايى به دره‌هاى اطراف الموت كرد و تا كنار الموت پيش‌آمد و در سر راه همه روستاهايى كه

--> ( 1 ) . ا . و . م . ديميرونا ، تاريخ اسماعيليان در ايران ، ترجمه پروين منزوى ، تهران ، نشر اشاره ، 1371 ، ش ، ص 86 . ( 2 ) . تاريخ اسماعيليان در ايران ، همان ، ص 86 .